ปวพ. มาตรา ๑
            ใน ประมวลกฎหมายนี้ ถ้า ข้อความ มิได้แสดงให้เห็น เป็นอย่างอื่น
                        (๑) " ศาล " หมายความว่า ศาลยุติธรรม หรือ ผู้พิพากษา ที่มีอำนาจ พิจารณาพิพากษา คดีแพ่ง
                        (๒) " คดี " หมายความว่า กระบวนพิจารณา นับตั้งแต่ เสนอ คำฟ้อง ต่อ ศาล เพื่อขอให้ รับรอง คุ้มครอง บังคับตาม หรือ เพื่อการใช้ ซึ่ง สิทธิ หรือ หน้าที่
                        (๓) " คำฟ้อง " หมายความว่า กระบวนพิจารณาใดๆ ที่ โจทก์ ได้เสนอ ข้อหา ต่อ ศาล ไม่ว่าจะ ได้เสนอ ด้วยวาจา หรือ ทำเป็นหนังสือ ไม่ว่าจะ ได้เสนอ ต่อ ศาลชั้นต้น หรือ ชั้นอุทธรณ์ หรือ ฎีกา ไม่ว่าจะ ได้เสนอ ในขณะที่ เริ่มคดี โดย คำฟ้อง หรือ คำร้องขอ หรือ เสนอ ในภายหลัง โดยคำฟ้องเพิ่มเติม หรือ แก้ไข หรือ ฟ้องแย้ง หรือ โดยสอดเข้ามาในคดี ไม่ว่า ด้วยสมัครใจ หรือ ถูกบังคับ หรือ โดยมี คำขอ ให้พิจารณาใหม่
                        (๔) " คำให้การ " หมายความว่า กระบวนพิจารณาใดๆ ซึ่ง คู่ความ ฝ่ายหนึ่ง ยก ข้อต่อสู้ เป็น ข้อแก้ คำฟ้อง ตามที่บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมาย นี้ นอกจาก คำแถลงการณ์
                        (๕) " คำคู่ความ " หมายความว่า บรรดา คำฟ้อง คำให้การ หรือ คำร้อง ทั้งหลาย ที่ยื่นต่อ ศาล เพื่อ ตั้งประเด็น ระหว่าง คู่ความ
                        (๖) " คำแถลงการณ์ " หมายความว่า คำแถลง ด้วยวาจา หรือ เป็นหนังสือ ซึ่ง คู่ความ ฝ่ายหนึ่ง กระทำ หรือ ยื่น ต่อ ศาล ด้วยมุ่งหมาย ที่จะ เสนอความเห็น ต่อ ศาล ในข้อความ ในประเด็น ที่ได้ยกขึ้นอ้าง ใน คำคู่ความ หรือ ใน ปัญหาข้อใด ที่ ศาล จะพึงมี คำสั่ง หรือ คำพิพากษา ซึ่ง ในข้อเหล่านี้ คู่ความ ฝ่ายนั้น เพียงแต่ แสดง หรือ กล่าวทบทวน หรือ ยืนยัน หรือ อธิบาย ข้อความ แห่ง คำพยานหลักฐาน และ ปัญหาข้อกฎหมาย และ ข้อเท็จจริง ทั้งปวง คำแถลงการณ์ อาจ รวมอยู่ใน คำคู่ความ
                        (๗) " กระบวนพิจารณา " หมายความว่า การกระทำใดๆ ตามที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมาย นี้ อันเกี่ยวด้วย คดี ซึ่ง ได้กระทำไป โดย คู่ความ ในคดี นั้น หรือ โดย ศาล หรือ ตาม คำสั่ง ของ ศาล ไม่ว่าการนั้น จะเป็น โดย คู่ความ ฝ่ายใด ทำต่อ ศาล หรือ ต่อ คู่ความ อีกฝ่ายหนึ่ง หรือ ศาล ทำต่อ คู่ความ ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หรือ ทุกฝ่าย และ รวมถึง การส่ง คำคู่ความ และ เอกสาร อื่นๆ ตามที่ บัญญัติไว้ ใน ประมวลกฎหมาย นี้
                        (๘) " การพิจารณา " หมายความว่า กระบวนพิจารณา ทั้งหมด ใน ศาลใดศาลหนึ่ง ก่อน ศาล นั้น ชี้ขาดตัดสิน หรือ จำหน่ายคดี โดย คำพิพากษา หรือ คำสั่ง
                        (๙) " การนั่งพิจารณา " หมายความว่า การที่ ศาล ออกนั่ง เกี่ยวกับ การพิจารณาคดี เช่น ชี้สองสถาน สืบพยาน ทำการไต่สวน ฟัง คำขอ ต่างๆ และ ฟังคำแถลงการณ์ ด้วยวาจา
                        (๑๐) " วันสืบพยาน " หมายความว่า วันที่ ศาล เริ่มต้น ทำการ สืบพยาน
                        (๑๑) " คู่ความ " หมายความว่า บุคคล ผู้ยื่น คำฟ้อง หรือ ถูกฟ้อง ต่อ ศาล และ เพื่อ ประโยชน์ แห่ง การดำเนิน กระบวนพิจารณา ให้ รวมถึง บุคคล ผู้มีสิทธิ กระทำการแทน บุคคล นั้นๆ ตาม กฎหมาย หรือ ในฐานะ ทนายความ
                        (๑๒) " บุคคลไร้ความสามารถ " หมายความว่า บุคคล ใดๆ ซึ่ง ไม่มีความสามารถ ตาม กฎหมาย หรือ ความสามารถ ถูกจำกัด โดย บทบัญญัติ แห่ง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วย ความสามารถ
                        (๑๓) " ผู้แทนโดยชอบธรรม " หมายความว่า บุคคล ซึ่ง ตาม กฎหมาย มีสิทธิ ที่จะ ทำการแทน บุคคล ผู้ไร้ความสามารถ หรือ เป็น บุคคล ที่จะต้อง ให้ คำอนุญาต หรือ ให้ ความยินยอม แก่ ผู้ไร้ความสามารถ ในอันที่จะ กระทำการ อย่างใดอย่างหนึ่ง
                        (๑๔)* " เจ้าพนักงานบังคับคดี " หมายความว่า เจ้าพนักงาน ในสังกัด กรมบังคับคดี หรือ พนักงาน อื่น ผู้มีอำนาจ ตาม บทบัญญัติแห่งกฎหมาย ที่ใช้อยู่ ในอันที่จะ ปฏิบัติ ตาม วิธีการ ที่ บัญญัติไว้ ใน ภาค ๔ แห่ง ประมวลกฎหมาย นี้ เพื่อ คุ้มครอง สิทธิ ของ คู่ความ ในระหว่าง การพิจารณา หรือ เพื่อ บังคับ ตาม คำพิพากษา หรือ คำสั่ง และ ให้ หมายความ รวมถึง บุคคล ที่ได้รับ มอบหมาย จาก เจ้าพนักงานบังคับคดี ให้ปฏิบัติการ แทน
              


(๑๔)* แก้ไขเพิ่มเติมโดย มาตรา ๓ แห่ง พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๔๘

(๑๔) เดิม แก้ไขเพิ่มเติมโดย มาตรา ๓ แห่ง พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๒๐) พ.ศ. ๒๕๔๓
                        (๑๔) " เจ้าพนักงานบังคับคดี " หมายความว่า เจ้าพนักงานในสังกัด กรมบังคับคดี หรือ พนักงานอื่น ผู้มีอำนาจ ตาม บทบัญญัติแห่งกฎหมาย ที่ใช้อยู่ ในอันที่จะ ปฏิบัติตามวิธีการ ที่บัญญัติไว้ใน ภาค ๔ แห่ง ประมวลกฎหมายนี้ เพื่อ คุ้มครองสิทธิ ของ คู่ความ ในระหว่าง การพิจารณา หรือ เพื่อบังคับ ตาม คำพิพากษา หรือ คำสั่ง